skip to content

Pliki cookies na stronach UE

Używamy plików cookies, aby zapewnić łatwe korzystanie z naszej strony. Jeśli nie zmienisz ustawień przeglądarki, pliki cookies będą przechowywane na Twoim komputerze. W dowolnej chwili możesz również zmienić ustawienia przeglądarki.

Dalej
 
 
 
 
 .
24-03-2017
 .

60. rocznica traktatów rzymskich

60 lat temu podpisano traktaty rzymskie - dokumenty, które legły u podstaw dzisiejszej Unii Europejskiej i przyczyniły się do zapewnienia bezpieczeństwa i stosunkowo wysokiego poziomu życia jej mieszkańców.  

 .
 

Umowy z 25 marca 1957 roku weszły w życie z początkiem następnego roku. W 12 lat po zakończeniu II wojny światowej podpisało je 6 państw europejskich, które od 1952 roku tworzyły już Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS) – Belgia, Francja, Holandia, Luxemburg, RFN i Włochy. Teraz powoływały do życia Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) mającą stworzyć wspólny rynek oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EUROATOM), której zadaniem była kontrola i współpraca w sferze pokojowego wykorzystania energii jądrowej.

Jako główny cel integracji traktaty rzymskie wskazały „stałą poprawę warunków życia i pracy swoich narodów”. Zapisy umowy zobowiązywały państwa-sygnatariuszy przede wszystkim do ściślejszej współpracy gospodarczej. Prowadzić do tego miało m.in. eliminowanie ceł w obrocie wewnętrznym, ujednolicanie stawek ceł zewnętrznych, a także wprowadzanie środków umożliwiających coraz swobodniejszy przepływ towarów, pracowników, usług i kapitału. Prócz wspólnego rynku opartego na swobodnym przepływie towarów, osób, usług i kapitałów oraz wspólnej polityki handlowej, traktat ustanawiający EWG przewidywał także m.in. powołanie wspólnej polityki rolnej.

Mimo przede wszystkim gospodarczego charakteru Traktaty Rzymskie po raz pierwszy wspomniały o celach politycznych, którymi były zachowanie pokoju i wolności, stabilność i coraz bliższe relacje między państwami członkowskimi.

Przed podpisaniem Traktatów nie obyło się bez różnic zdań i kontrowersji między sygnatariuszami. Zasadnicze obiekcje przed złożeniem podpisu miała Francja, która wyznawała zasadę gospodarczego protekcjonizmu. Ostatecznie udało się jednak zaspokoić interesy wszystkich członków nowopowstałej wspólnoty.

W miarę upływu lat lista wartości i zasad, na których opiera się Unia, wydłużyła się, obejmując m.in. solidarność między państwami członkowskimi oraz wzajemną pomoc w razie ataku zbrojnego na jedno z nich. Rozrosła się też lista wspólnych polityk. Dzisiaj podstawą prawną Unii Europejskiej są Traktaty o UE i Traktat o funkcjonowaniu UE, które stanowią w istocie zbiór poprawek i uzupełnień do Traktatów Rzymskich wprowadzonych przez tzw. traktat fuzyjny, traktaty budżetowe, Jednolity Akt Europejski, traktaty z Maastricht, Amsterdamu, Nicei i Lizbony oraz traktaty akcesyjne zawierane przy każdym rozszerzeniu EWG i UE.

Traktaty rzymskie to po traktacie paryskim ustanawiającym EWWiS kolejny etap we wdrażaniu planu integracji europejskiej nakreślonego 9 maja 1950 roku przez ówczesnego ministra spraw zagranicznych Francji Roberta Schumana. Zapowiadał on utworzenie „organizacji otwartej na udział innych krajów europejskich”.

Dziś można powiedzieć, że cel Schumana został w dużej mierze osiągnięty, gdyż obecnie w skład Unii Europejskiej wchodzi większość krajów z naszego kontynentu. Również te, które w trakcie podpisania Traktatów Rzymskich znajdywały się po drugiej stronie tzw. Żelaznej Kurtyny.

Jest wśród nich także Polska. Dla Polaków, jak dla większości obywateli UE rocznica podpisania Traktów Rzymskich może być okazją do refleksji nad przeszłością, ale przede wszystkim - przyszłością integracji i pozycji Polski w UE. To również okazja do lepszego poznania Unii i zasad, na których się opiera. Zacznijmy od Parlamentu Europejskiego.

Parlament Europejski w traktatach.

Traktaty rzymskie powołały do życia Zgromadzenie (parlamentarne) składające się z posłów oddelegowanych przez parlamenty narodowe. 55 lat temu, w marcu 1962 roku, przyjęło ono nazwę Parlament Europejski. Miał on wtedy głównie funkcję doradczą. Kolejne traktaty rozszerzały kompetencje Parlamentu, a w 1976 roku państwa członkowskie postanowiły wyłaniać jego członków w powszechnych wyborach bezpośrednich. Pierwsze europejskie wybory bezpośrednie odbyły się w 1979 roku. Dziś Parlament stanowi prawo odgrywając w tym procesie rolę równorzędną z Radą UE składającą się z ministrów, którzy reprezentują państwa członkowskie.

Więcej informacji.