Jerzy Buzek przewodniczącym Parlamentu Europejskiego

Profesor Jerzy Buzek został nowym przewodniczącym Parlamentu Europejskiego. Po raz pierwszy przedstawiciel jednego z nowych krajów członkowskich pokieruje jedną z najważniejszych instytucji europejskich.

Jerzy BUZEK, wysunięty na stanowisko przewodniczącego PE przez największą frakcję parlamentarną - grupę Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów), został wybrany w pierwszej turze głosowania i uzyskał w tajnym głosowaniu 555 głosów.

W głosowaniu oddano 713 głosów, w tym 644 ważnych. 555 głosów oddanych na Jerzego Buzka stanowi 86,2 % wszystkich ważnie oddanych głosów. Większość bezwzględna wynosiła 323 głosy. Druga kandydatka zgłoszona na przewodniczącą PE, Eva Britt Svensson (GUE/NGL, SE), uzyskała 89 głosów. Jerzy Buzek zastąpił pełniącego tę funkcję od 2007 roku niemieckiego deputowanego z tej samej grupy politycznej Hansa-Gerta Pötteringa.

W przemówieniu inauguracyjnym nowy przewodniczący PE podziękował wszystkim posłom za wybór oraz za poparcie, jakie uzyskał od kandydatów, którzy wycofali się z kandydowania na szefa Parlamentu - Mario Mauro i Grahama Watsona. "To wielki gest, który wzmacnia  wspólność naszej izby" - powiedział Jerzy Buzek.

"Wiem jak ważne są dla Ciebie prawa człowieka" - powiedział przewodniczący PE zwracając się do Mario Mauro - "W mojej Ojczyźnie zrodziła się Solidarność, wielki ruch na rzecz praw człowieka, który był możliwy dzięki lekcji Jana Pawła II. To dla mnie też będzie priorytet".

"Mówiłeś o konieczności zmian w Parlamencie Europejskim, aby go usprawnić" - przewodniczący Buzek, zwrócił się do Grahama Watsona - "O konieczności włączenia w projekt europejski obywateli naszych krajów, coraz bardziej obojętnych. Postaram się abyśmy razem zrobili wszystko by to zmienić".

Na początku wystąpienia Jerzy Buzek nawiązał do rocznicy rewolucji francuskiej. "Dzisiaj jest 14 lipca, święto narodowe naszych Koleżanek i Kolegów z Francji, 220 lat po rewolucji. Jej przesłaniem były trzy słowa "Wolność, Równość, Braterstwo". Każde z nich brzmi silnie i pewnie w dzisiejszej Unii Europejskiej".

"To wielki dzień, przede wszystkim w wymiarze symbolicznym. Przedstawiciel kraju Europy Środkowowschodniej dostaje z woli eurodeputowanych, tę wielką odpowiedzialność. Kiedyś, przed laty, marzyłem, aby być posłem na Sejm, gdy Polska odzyska wolność. Dzisiaj obejmuję funkcję Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, o której kiedyś, w moim kraju, nie śmiałbym nawet marzyć. Tak zmienia się nasza Europa" - kontynuował przewodniczący Buzek. "Ten wybór traktuję, jako znak dla naszych krajów - Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Słowenii, Rumunii i Bułgarii. Traktuję też, jako wyraz hołdu dla milionów obywateli naszych krajów, którzy nie poddali się złowrogiemu systemowi.  Czuję się reprezentantem wszystkich tych krajów".

"Dwadzieścia lat temu, latem 1989 roku, Solidarność wygrała bój o wolną, demokratyczną Polskę, co dało początek Jesieni Ludów w Europie i zburzeniu muru berlińskiego. Kiedyś my po jednej stronie żelaznej kurtyny walczyliśmy o wolność i demokrację. Wy po drugiej stronie pomagaliście nam działaniami politycznymi i małymi, ale jak ważnymi gestami, manifestując poparcie, śląc paczki z pomocą. I udało się! Od pięciu lat wspólnie budujemy zjednoczoną Europę. Nie ma "nas" i "was". Możemy mocno powiedzieć: To jest nasza wspólna Europa" - powiedział przewodniczący.

Mówiąż o wyzwaniach, jakie stoją przed Unią Europejską i Parlamentem w najbliższej przyszłości Przewodniczący wymienił walkę z kryzysem i bezrobociem, zapobieganie zmianom klimatycznym, zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, budowę silnej pozycji UE na arenie międzynarodowej. "Aby to wszystko nam się udało, musimy mieć Traktat Lizboński, bo musimy być w Unii dobrze zorganizowani i sprawni, także w Parlamencie Europejskim".

"Trzydzieści lat temu, nasz Parlament został po raz pierwszy wybrany w wyborach bezpośrednich. Jego przewodniczącą została kobieta, Francuzka Simone Veil. Musimy pamiętać, aby kobietom stwarzać warunki by mogły się w pełni realizować w działalności publicznej i zawodowej bez konieczności rezygnowania z macierzyństwa, czy życia rodzinnego" - powiedział Jerzy Buzek i przywołał fragment wystąpienia Simone Veil: "Państwa członkowskie stoją przed trzema wielkimi wyzwaniami: wyzwaniem związanym z pokojem, wyzwaniem wolności i wyzwaniem związanym z dobrobytem. "Jasne jest, że można im skutecznie stawić czoła jedynie w wymiarze europejskim." Po 30 latach to są także nasze dzisiejsze wyzwania.  Musimy im sprostać" - zakończył przewodniczący Jerzy Buzek.

W ostatnich słowach profesor Buzek podziękował odchodzącemu przewodniczącemu Hansowi-Gertowi Pötteringowi za wielki szacunek, jaki uzyskał dla Parlamentu w swojej kadencji oraz za kulturę i klasę w polityce. Jerzy Buzek przekazał Hansowi-Gertowi Pötteringowi figurkę Świętej Barbary - opiekunki górników - wykonaną z jednego kawałka węgla. "To dar dla Ciebie, solidarności z mojego regionu - Śląska".

Jerzego Buzka poparły największe frakcje polityczne w PE. Porozumienie w sprawie tej kandydatury zostało wypracowane przez dwie grupy polityczne skupiające chrześcijańskich demokratów i socjalistów. Dołączyli do niego liberałowie, których kandydat wycofał się na kilka dni przed głosowaniem. Także grupy Zielonych oraz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów zapowiadały jeszcze przed formalnym głosowaniem, że poprą tę kandydaturę.

Reakcje liderów grup politycznych

Joseph DAUL (EPP) powiedział, że po raz pierwszy w Parlamencie Europejskim nie ma podziału na wschód i zachód Europy. "Tworzymy jedną Europę i jej symbolem jest nasz przewodniczący".

Martin SCHULZ (SD) przyznał, że jest to historyczny moment. To, że Polak został przewodniczącym PE, a posłowie ze wschodniej i zachodniej Europy wspólnie zasiadają w Parlamencie dowodzi jego zdaniem, że "demokracja może stać się rzeczywistością, jeśli osoby takie jak Pan wdrażają ją w życie".

Guy VERHOFSTADT (ALDE) wyraził nadzieję, że nowy przewodniczący będzie w stanie stworzyć bardziej zintegrowaną Unię Europejską. Zaapelował, aby Jerzy Buzek wykorzystał proeuropejską większość, której ma poparcie.

Rebecca HARMS (Greens/EFA) powiedziała, że to także zaszczyt dla deputowanych, że "otrzymali Pana jako przewodniczącego. Swoim życiem zasłużył Pan na to, co stało się dzisiaj". Harms wyraziła nadzieję, że Jerzy Buzek będzie w stanie "stworzyć mosty łączące wschodnią i zachodnią Europę".  

Timothy KIRKHOPE (ECR) powiedział, że Jerzy Buzek jest osobą, która będzie szanowała i wspierała wolność, w tym wolność patrzenia na reformy i zmiany, jakich potrzebuje UE i Parlament.

Lothar BISKY (GUE/NGL) powiedział, że pełna integracja wschodniej i zachodniej części Europy jeszcze trochę potrwa, ale liczy, że wybór Buzka oznaczać będzie także większy wkład polskiego dziedzictwa kulturowego w europejskiej kulturze.

Nigel FARAGE (EFD) przestrzegał nowego Przewodniczącego: "Jeśli będzie Pan ignorował głos narodów Europy - Francji, Holandii i Irlandii - to zmieni Pan UE w taki związek, z jaki Pan zwalczał".

Sylwetka przewodniczącego

Jerzy Buzek jest profesorem nauk technicznych i długoletnim wykładowcą uniwersyteckim w Opolu, Gliwicach i Częstochowie, pracownikiem naukowym Instytutu Polskiej Akademii Nauk w Gliwicach. Jest autorem ok. 200 prac naukowych, kilkunastu wdrożeń, 3 patentów z dziedziny ochrony środowiska, energetyki i inżynierii procesowej.

Urodził się 3 lipca 1940 roku w Śmiłowicach na Śląsku Cieszyńskim. Od 1980 roku jest członkiem NSZZ "Solidarność", był przewodniczącym I Krajowego Zjazdu Delegatów "Solidarności" w 1981 r. Działał w tajnych strukturach Związku po 1981 roku. Po 1989 r. przewodniczył także IV, V i VI Zjazdowi "Solidarności".

W 1997 r. został wybrany posłem na Sejm RP. Jako Premier Rządu RP w 1999 roku wprowadził Polskę do NATO, przygotował kraj do integracji z Unią Europejską (między innymi decentralizacją państwa - wzmocnieniem roli samorządów). W 1998 roku rozpoczął negocjacje akcesyjne.

Jerzy Buzek został wybrany najlepszym deputowanym roku 2006 w kategorii "Badania naukowe i Technologie". Nagroda przyznawana jest przez prestiżowy miesięcznik "Parliament Magazine".

Procedura wyłaniania przewodniczącego

Zgodnie z regulaminem Parlamentu Europejskiego, kandydatury na przewodniczącego PE zgłaszane są przez grupę polityczną lub co najmniej czterdziestu posłów. Wybór następuje w głosowaniu tajnym poprzez wskazanie kandydata na karcie i wrzucenie jej do urny. Kandydatury mogą być zgłaszane przed każdą turą głosowań. Jeśli po trzech turach głosowań żaden kandydat nie otrzyma bezwzględnej większości oddanych głosów, w czwartej turze kandydują tylko dwaj posłowie, którzy w trzeciej turze otrzymali największą liczbę głosów; w przypadku tej samej liczby głosów za wybranego uznany zostaje kandydat starszy wiekiem.

Kompetencje przewodniczącego

Przewodniczący kieruje całością prac Parlamentu i jego organów oraz posiada pełnię uprawnień do przewodniczenia obradom Parlamentu i zapewnienia ich sprawnego przebiegu.

Przewodniczący reprezentuje PE w kontaktach międzynarodowych, podczas oficjalnych uroczystości, w czynnościach administracyjnych, sądowych i finansowych, na przykład przedstawia stanowisko Parlamentu szefom państw UE przed posiedzeniami Rady Europejskiej oraz sygnuje budżet UE i wszystkie akty prawne przyjęte przez Parlament Europejski i Radę w procedurze współdecydowania.

Przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego 1952 do 1958

1952 - 1954 Paul-Henri SPAAK (Soc, BE)

1954  Alcide DE GASPERI (CD, IT)

1954 - 1956 Giuseppe PELLA (CD, IT)

1956 - 1958 Hans FURLER (CD, DE)

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego w latach 1958 do 1979

1958 - 1960 Robert SCHUMAN (CD, FR)

1960 - 1962 Hans FURLER (CD, DE)

1962 - 1964 Gaetano MARTINO (L, IT)

1964 - 1965 Jean DUVIEUSART (CD, BE)

1965 - 1966 Victor LEEMANS (CD, BE)

1966 - 1969 Alain POHER (CD, FR)

1969 - 1971 Mario SCELBA (CD, IT)

1971 - 1973 Walter BEHRENDT (Soc, DE)

1973 - 1975 Cornelis BERKHOUWER (L, NL)

1975 - 1977 Georges SPENALE (Soc, FR)

1977 - 1979 Emilio COLOMBO (CD, IT)

Przewodniczący PE wyłanianego w wyborach powszechnych od 1979 roku

Lipiec 1979: Simone VEIL (LDR, FR)

Styczeń 1982: Pieter DANKERT (PES, NL)

Lipiec 1984: Pierre PFLIMLIN (EPP, FR)

Styczeń 1987: Lord (Henry) PLUMB (ED, UK)

Lipiec 1989: Enrique Baron CRESPO (PES, ES)

Styczeń 1992: Egon KLEPSCH (EPP, DE)

Lipiec 1994: Klaus HÄNSCH (PES, DE)

Styczeń 1997: Jose Maria GIL ROBLES (PPE, ES)

Lipiec 1999: Nicole FONTAINE (EPP-ED, FR)

Styczeń 2002: Pat COX (ELDR, IE)

Lipiec 2004: Josep BORRELL FONTELLES (PES, ES)

Styczeń 2007: Hans-Gert Pöttering (EPP-ED, DE)